ASEAN nên cẩn ý tưởng trọng với Bộ lệ luật ứng xử trên Biển Đông.

Minh Châu

Vẫn theo giáo sư Holmes, bộ lề luật cần phải là một văn kiện buộc Bắc Kinh phải “nói đi đôi với làm”, bằng cách rút khỏi các địa điểm đã xâm phạm vào các khu đặc quyền kinh tế của các nước láng giềng, thôi cấm cản các hoạt động của hải quân của nước ngoài trong khu vực bản đồ “đường lưỡi bò” do chính Trung Quốc vẽ ra, cũng như đồng tình rằng, mục đích của bất kỳ một bộ lệ luật xử sự nào ở Biển Đông cũng phải tôn trọng Công ước Liên hiệp quốc về Luật Biển.

Giáo sư Holmes cảnh báo, với một bộ lề luật không kèm theo những điều kiện như ông nêu ra sẽ giúp đảm bảo cho Trung Quốc có thể giữ được những gì họ đã thâu tóm được với chính sách lấn át của Trung Quốc ở Biển Đông giờ.

Vị chuyên gia đã có nhiều năm nghiên cứu về chiến lược biển của Trung Quốc, Ấn Độ, và lịch sử ngoại giao quân sự của Hoa Kỳ cho rằng, đồng ý một bộ lệ luật xử sự thiếu cân nhắc các nguyên tố này, các nước ASEAN sẽ phải ưng ý thực trạng hiện, bao gồm cả việc Trung Quốc chiếm giữ các khu vực nằm sâu trong vùng đặc quyền kinh tế của các nước khác như trường hợp bãi cạn Scarborough của Philippines và Đá Vành Khăn (thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam – PV) hiện.

Trung Quốc đã từng bày trò thượng cờ ở bãi ngầm James, nằm trên thềm đất liền của đảo Borneo, cách Bintulu của Malaysia 80 km về phía Tây Bắc, cách cực nam của cụm bãi cạn Luconia và lục địa Trung Quốc lần lượt là 96km và 1800km về phía Nam. Nhà phân tách quân sự của Mỹ khuyến cáo các nước Đông Nam Á hãy khôn cùng dự phòng nếu không muốn phải trả giá dài dài trong tương lai.