Vụ kiện “lưỡi bò” bước vào thời đoạn nước khác biệt rút.

Ông một lần nữa nhắc lại quan điểm của Washington về việc ủng hộ hòa bình, an ninh, tự do hàng hải theo đúng pháp luật quốc tế mà không đe dọa hay dùng vũ lực, cũng như mau chóng xây dựng COC

Dẫn đầu nhóm chuyên trách này là luật sư Raul Hernandez (thuộc công ty luật Foley and Hoag có trụ sở ở Washington, Mỹ). Song, các quan chức Philippines khẳng định với Reuters rằng họ đã không còn sự tuyển lựa nào khác ngoài việc đưa Trung Quốc ra Tòa án Quốc tế về Luật biển của Liên Hợp Quốc bởi tiến trình đạt được COC là quá chậm, sẽ đe dọa tới chủ quyền của các nước trong khu vực.

Nhưng quan trọng hơn cả, cho dù kết quả như thế nào, thì vụ kiện “lưỡi bò” sẽ tạo ra một ảnh hưởng không nhỏ về mặt chính trị cũng như tác động tới hình ảnh mà Trung Quốc xây dựng bấy lâu. Trong một buổi phỏng vấn không được tiết lộ thời gian cụ thể trong tuần qua, Reuters dẫn lời người phát ngôn Bộ Ngoại giao Philippines Raul Hernandez cho biết: “Manila sẽ làm rõ các yêu cầu và quyền lợi của các bên tranh chấp để mang lại ích cho khu vực và thế giới”.

Theo đó, nhóm đảm đang vụ kiện “lưỡi bò” phía Philippines cũng đang gấp rút hoàn thiện các bằng chứng và lập luận để chứng minh tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc trên Biển Đông là hoàn toàn không hợp lệ với UNCLOS.

“Philippines đã đầu tư không nhỏ cho con đường pháp lý nhằm đảm bảo cho một kết quả có lợi nhất cho họ. Hãng tin Reuters ngày 27/9 cho hay, vụ kiện “đường lưỡi bò” đang tiến triển mau chóng. Ngoài ra còn có một số chuyên gia luật khác, bao gồm: Giáo sư Philippe Sands, Giáo sư Alan Boyle, và Giáo sư Bernard Oxman đến từ trường Đại học Luật Miami. Theo đó, dù gặp phải một áp lực rất lớn từ Bắc Kinh, phía Manila vẫn gan dạ đi nước cờ pháp lý trên Biển Đông.

Song, thách thức đối với Manila cũng rất lớn khi mà Bắc Kinh thậm chí còn chơi rắn hơn trong các tuyên bố chủ quyền trong thời gian gần đây”, học giả Ian Storey thuộc Viện Nghiên cứu Đông Nam Á của Singapore nhận định.

Tất họ đều tỏ ra lạc quan về tiến trình của vụ kiện. Theo AFP, phát biểu tại cuộc họp với những người đồng cấp ASEAN tại New York ngày 27/9, Ngoại trưởng Mỹ John Kerry đã thúc giục Trung Quốc và ASEAN giải quyết các tranh chấp càng nhanh càng tốt.

Trước đó, Manila từng tiết lộ sẽ thêm các chứng cứ cho thấy Bắc Kinh đang bê tông hóa bãi cạn Scarborough vào hồ sơ vụ kiện sẽ được gửi lên ITLOS trước tháng 3/2014.

Trên Reuters, học giả Ian Storey đánh giá: “Một phán quyết có lợi cho Philippines sẽ giúp nước này tự tin hơn trong việc sử dụng các hải phận thuộc chủ quyền của họ cũng như giúp các nhà thầu nước ngoài thoải mái hơn khi đầu tư vào khu vực”.